25 Temmuz, Pazar, 2021

‘Uzatmalı’ Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Çoğu ülkede, salgın sebebiyle uygulanan kısıtlamalar kaldırılırken, hemen şimdi aşı olmamış kişilerin uzatmalı Covid sorunuyla karşısında karşıya kalacağına dair endişeler dile getiriliyor.

Uzatmalı Covid belirtileri neler?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

BBC’den Rachel Schraer’in haberine göre, İngiltere’de sağlık durumu çalışanlarına karşın kılavuzda, hafif ya da ağır olsun, Covid semptomlarının enfeksiyon başladıktan 12 hafta sonradan bile devam etmesi ve diğer bir sebep bulunmaması halinde uzatmalı Covid tanısı konabileceği belirtiliyor.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

İngiltere Milli Sıhhat Servisi (NHS), uzatmalı Covid semptomlarını şöyle sıralıyor:

– aşırı takâtsizlik
– nefes darlığı, çarpıntı, göğüste ağrı ve sıkışma
– us ve konsantrasyon sorunu (“beyin bulanıklığı”)
– tat ve koku duyusunda değişiklik
eklem ağrısı

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Konuyla ilgili anketlerde onlarca, hatta yüzlerce başka şikayetlerin de dile getirildiği görüldü. Bu konuda en kapsamlı araştırmayı yapan Londra’daki UCL Üniversitesi, uzatmalı Covid hastalarında, 10 organ sistemini etkileyen 200 belirti tespit edildi.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Bunlar aralarında halüsinasyon, uykusuzluk (insomnia), işitme ve görme duyularında değiştirme, kısa dönemli hafıza kaybı ve söylev ve dil becerileriyle ilgili sorunlar yer alıyor. Keza mide ve bağırsak sorunları, idrar torbası sorunları, bir takım kadınların periyod düzeninde değişiklik ve deri sorunları da sıralanabiliyor.

Bu semptomların derecesi kişiden kişiye değişebiliyor, lakin pek fazla kişi banyo, alışveriş, kelimeleri hatırlama gibi işlemlerde güçlük çektiğini ifade ediyor.

Uzatmalı Covid’e neden olan ne?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Bunu demin tam olarak bilmiyoruz.

Ama muhtemel bir niçin, bazı insanların koronavirüse karşısında bağışıklık sisteminin fazla çalışması nedeniyle sadece virüse yok dokulara da saldırıya geçmesi olabilir. Virüse aleyhinde kuvvetli bağışıklık tepkisi veren kişilerde bu koşul görülebilir.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Virüsün hücrelerimize saldırıp imha etmesi de beyinde bulanıklık ve lezzet ve koku alma duyusunun kaybı gibi semptomlara yol açıyor olabilir. Benzer şekilde damarların virüs sebebiyle tahrip olması da yürek, akciğer ve beyinle ilgili sorunlara niçin olabilir.

Bu konudaki bir öteki teoriye göre ise virüs kalıntılarının vücutta kalmaya devam etmesi nedeniyle bir süre daha sonra baştan aktif hale gelmesi ihtimali söz konusu olabilir.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Herpes (uçuk) ve halk aralarında öpüşme hastalığı olarak aşina hastalığa yol açan Epstein Barr virüsü gibi diğer virüslerde de aynı bir duruma rastlanır. Ancak bunun Covid’de de meydana gelebileceğine dair az önce artı data yok.

Farklı kişilerde bambaşka sorunların ortaya çıkmasına niçin olan bir durumdan laf edilebilir.

Uzatmalı Covid kimlerde görülüyor, ne dek yaygın?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Bu soruya emin cevap vermek bugün için zorlama, zira doktorlar uzatmalı Covid’i devlete ait teşhis şeklinde kayda geçirmeye yeni başladı denebilir.

Ama çoğu araştırma, bu olasılığın yaşla birlikte arttığını ve kadınlar aralarında iki kat daha yaygın olduğunu gösteriyor.

Bazı uzatmalı Covid semptomları, hastalığı daha ağır geçirenlerde ya da hastanede çare altına alınanlarda daha yaygın.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Konuyla ilgili çoğu araştırmayı ve kayıtları inceleyen Londra’daki Kings College Üniversitesi’nin vardığı sonuçlara kadar, hastalığa yakalanan 20’li yaşlardaki şahısların yüzde 1-2’si, 60’lı yaşlardaki şahısların ise yüzde 5’inde uzatmalı Covid semptomları görülüyor.

Exeter Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde uzatmalı Covid hastalarıyla çalışan Dr. David Strain, kliniğe gönderilen hastaların çoğunun 20, 30 ve 40’lı yaşlarda olduğunu söylüyor. Bunun nedenini ise bu semptomların bu yaştaki kişilerde biraz daha eksik görülmekle birlikte daha büyük etkide bulunmasına bağlıyor.

'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

UCL araştırmasını yürüten Dr Athena Akrami’ye tarafından ise hafif enfeksiyon olarak ortaya meydana çıkan vakaların 7’de birinde uzatmalı Covid belirtilerinin görüleceği büyük bir dalga ile aleyhinde karşıya olabiliriz. Aşılama oranının düşük olması nedeniyle genç nüfus içinde bundan mustarip olanların sayısı da artabilir.

Uzatmalı Covid olduğumuzu nasıl anlarız?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Dr. Strain, bunun için herhangi bir testin bulunmadığını, teşhisin ise “öteki tanıların dışlanması” aracılığıyla konulabileceğini söylüyor. Doktorlar, diyabet, tiroid, demir eksikliği gibi öteki sorunlar var mı diye bakıyor ve bunların bulunmaması halinde uzatmalı Covid ihtimalini gündeme alıyor.

Araştırmacılar, yakın bir zamanda uzatmalı Covid teşhisi kurmak için bir kan tahlili geliştirilebileceğini belirtiyor. Araştırmalarda, organ tahribatının teşhisi için gelişkin cihazlar kullanılabiliyor, fakat bunları adi doktor muayenehanelerinde bakmak henüz mümkün değil.

Aşı işe yarıyor mı?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

Uzatmalı Covid tanısı konmuş hastaların yarıya yakını, aşı olduktan daha sonra bazı semptomlarında düzelme kaydedildiğini söylüyor. Bu, bağışıklık sisteminin aşı aracılığıyla düzene girmesi veya virüs kalıntılarıyla baş etmede aşının vücuda yardımcı olmasından kaynaklı olabilir.

Aşı hem başlangıçta virüsün kapılmasını önlemeye yaradığı için uzatmalı Covid gelişmesi riskini de ortadan kaldırıyor.

Uzatmalı Covid tedavisi var mı?
'Uzatmalı' Covid kimlerde görülüyor, belirtileri neler, ne kadar yaygın?

İngiltere’de 89 sağlık durumu merkezinde uzatmalı Covid teşhis merkezi kuruldu. Kuzey İrlanda’da da aynı kliniklerin açılması planlanırken, İskoçya ve Galler’de de semptomlara bağlı olarak mahalle doktorları hastaları farklı servislere sevk edebiliyor.

Uzatmalı Covid hastalarının tedavisinde etkisi kanıtlanmış belirlenmiş bir ilaç henüz değil. Şimdilik sadece semptomların idare edilmesi ve aktivitenin gitgide artarak artırılması üzerinde odaklanılıyor. İlaç tedavisi için resmi klinik deneylere yakında başlanması planlanıyor.

Related Articles

Bilinmez 28 ayrı virüs saptandı

Çin'in güneybatısındaki Tibet Özerk Bölgesi'nde bilim adamları tarafından gerçekleştirilen bir buluş, bilim dünyasında dikkatleri üzerine çekti. Tibet Özerk Bölgesi'nde yer alan Tibet Platosu'ndaki Guliya...

Bezos’un şirketi 100 milyon dolarlık bilet sattı

ABD'li e-ticaret devi Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, şirketi Blue Origin'in gelecek uzay uçuşları için şimdiden yaklaşık 100 milyon dolar değer bilet sattığını duyurdu. Bezos,...

Dev batarya kapasiteli Samsung Galaxy M21 2021 Edition tanıtıldı

Samsung’un bütçe dostu yeni modeli Galaxy M21 2021 Editon antre seviyesi için gösterişli özelliklerle piyasaya sürüldü. Geçtiğimiz sene tanıtılan selefiyle benzer özelliklere sahip olan...

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Stay Connected

22,046BeğenenlerBeğen
0TakipçilerTakip Et
0AbonelerAbone
- Advertisement -

Latest Articles

Bilinmez 28 ayrı virüs saptandı

Çin'in güneybatısındaki Tibet Özerk Bölgesi'nde bilim adamları tarafından gerçekleştirilen bir buluş, bilim dünyasında dikkatleri üzerine çekti. Tibet Özerk Bölgesi'nde yer alan Tibet Platosu'ndaki Guliya...

Bezos’un şirketi 100 milyon dolarlık bilet sattı

ABD'li e-ticaret devi Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, şirketi Blue Origin'in gelecek uzay uçuşları için şimdiden yaklaşık 100 milyon dolar değer bilet sattığını duyurdu. Bezos,...

Dev batarya kapasiteli Samsung Galaxy M21 2021 Edition tanıtıldı

Samsung’un bütçe dostu yeni modeli Galaxy M21 2021 Editon antre seviyesi için gösterişli özelliklerle piyasaya sürüldü. Geçtiğimiz sene tanıtılan selefiyle benzer özelliklere sahip olan...

Twitter beklenen özelliği test etmeye başladı

Geçtiğimiz günlerde bir takım iOS kullanıcıları, Twitter uygulamasında el çırpmak, açıklama yerine getirmek ve retweet yerine getirmek dıştan yeni bir seçenek gördüklerini belirtti. Yeni...

Cumhurbaşkanlığı Halk Kütüphanesi genç mucitleri bilim ve teknolojiyle buluşturuyor

Kurulumu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına tabi TÜBİTAK tarafından yapılan, eğitim içerikleri ise alanında bilirkişi akademisyenlerce hazırlanan atölyelerde, robotik kodlama, mobil dilekçe, ahşap tasarımı, geometrik...